Katarzyna Zofińska: Zdecydowanie jesteśmy dziś tego bardziej świadomi niż kiedyś. Pracuję w branży finansowej od 17 lat i od początku zajmuję się produktami emerytalnymi, więc widzę tę zmianę bardzo wyraźnie.

Jeszcze kilkanaście lat temu rozmowa o emeryturze, szczególnie z młodymi osobami, była trudna. To był temat odległy, abstrakcyjny, odkładany na „kiedyś”. Dzisiaj klienci coraz częściej rozumieją, że emerytura z systemu publicznego może nie wystarczyć do utrzymania poziomu życia, do którego są przyzwyczajeni.

Dużą rolę odgrywają tu media i coraz częstsza dyskusja o demografii, ZUS-ie oraz konieczności samodzielnego zadbania o swoją przyszłość finansową.  Świadomość problemu rośnie, ale to dopiero pierwszy krok.

KZ: Potrzeby klientów bardzo mocno zmieniają się wraz z wiekiem, ale zmienia się też ich sposób patrzenia na emeryturę.U osób młodych emerytura jest często tematem bardzo odległym. Mają 25 czy 30 lat i trudno im myśleć o czymś, co wydarzy się za trzydzieści albo czterdzieści lat. Paradoks polega na tym, że właśnie wtedy mają największy komfort działania, bo mogą zacząć od relatywnie niewielkich kwot. Czas działa wtedy na ich korzyść, a regularność ma ogromne znaczenie.

Po 50. roku życia potrzeba oszczędzania jest zwykle już bardzo wyraźna, bo emerytura przestaje być abstrakcją. Klient zaczyna realnie liczyć, ile lat pracy mu zostało i jaki poziom życia chciałby utrzymać. Problem w tym, że czas jest już dużo krótszy, więc aby osiągnąć podobny efekt końcowy, składka musi być znacznie wyższa. Dla wielu osób bywa ona wtedy trudna do udźwignięcia albo wręcz nieosiągalna.

Dlatego w oszczędzaniu emerytalnym tak ważne jest, żeby decyzję podjąć odpowiednio wcześnie. Nie dlatego, że młody człowiek już dziś czuje emeryturę jako pilną potrzebę, tylko dlatego, że czas jest jego największym sprzymierzeńcem. Im później zaczynamy, tym mniej czasu mają nasze pieniądze na pracę i wysiłek finansowy jest większy.

KZ: Inflacja ma ogromne znaczenie w planowaniu emerytury, bo pokazuje nam, że sama kwota zgromadzonego kapitału to nie wszystko. Ważne jest nie tylko to, ile pieniędzy będziemy mieli na koncie za kilkanaście czy kilkadziesiąt lat, ale przede wszystkim to, jaką realną wartość będą miały te pieniądze.

Klienci często myślą o przyszłej emeryturze dzisiejszymi kategoriami. Mówią na przykład: „Chciałbym mieć dodatkowe 2 000 zł miesięcznie”. Tylko że 2 000 zł dzisiaj i 2 000 zł za 20 lat to nie będzie ta sama siła nabywcza. Za tę samą kwotę prawdopodobnie kupimy mniej, dlatego plan emerytalny powinien uwzględniać spadek wartości pieniądza w czasie.

Inflacja nie oznacza, że nie warto oszczędzać –  wręcz przeciwnie. Oznacza, że trzeba oszczędzać mądrze, regularnie i w taki sposób, który pozwala dostosowywać plan do realiów gospodarczych. Dobry plan emerytalny powinien odpowiadać nie tylko na pytanie: „ile chcę odłożyć?”, ale też: „ile te pieniądze będą warte w przyszłości?”.

KZ: Tak, osoby prowadzące działalność gospodarczą często podchodzą do emerytury inaczej niż pracownicy etatowi. Z jednej strony mają większą świadomość, że ich przyszła emerytura z systemu publicznego może być znacznie niższa, szczególnie jeśli przez lata opłacają minimalne składki ZUS.

Z drugiej strony przedsiębiorcy często osiągają wyższe dochody niż pracownicy etatowi, a co za tym idzie — mają też wyższe oczekiwania co do przyszłego standardu życia. I tutaj pojawia się duża luka: obecny poziom życia może być wysoki, ale przyszła emerytura z ZUS może być niewspółmiernie niska.

Dlatego w przypadku osób prowadzących działalność gospodarczą samodzielne budowanie kapitału emerytalnego jest szczególnie ważne. To grupa, która powinna świadomie zadbać o swoją przyszłość, bo w dużej mierze sama odpowiada za poziom swojego zabezpieczenia na emeryturze.